30 Μαρτίου 2014

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού σήμερα

Η επιστημονική έρευνα, ειδικά στις φυσικές επιστήμες, διακρίνεται σε βασική και εφαρμοσμένη. Η πρώτη ασχολείται με καθαρά θεωρητικά ζητήματα, όπως η δημιουργία του σύμπαντος, ενώ η δεύτερη προσπαθεί να λύσει πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος στην καθημερινότητά του, π.χ., να κατασκευάσει κατάλληλες μηχανές για να εκτελέσει ευκολότερα βαριές εργασίες. Θεωρώ ότι αντίστοιχα διαχωρίζονται και τα εκπαιδευτικά επαγγέλματα. Υπάρχουν από τη μια μεριά οι θεωρητικοί, κυρίως πανεπιστημιακοί, οι οποίοι ασχολούνται με τις θεωρίες μάθησης και διδασκαλίας, χωρίς όμως οι ίδιοι να διδάσκουν σε τάξη. Από την άλλη υπάρχουμε κι εμείς, οι εκπαιδευτικοί, που προσπαθούμε να βρούμε τρόπους να εφαρμόσουμε τις θεωρίες των πρώτων στη σχολική αίθουσα.

Αν δεχτεί κάποιος τον συγκεκριμένο διαχωρισμό, καταλαβαίνει γιατί σε διάφορες επιμορφωτικές συναντήσεις απουσιάζουν πρακτικά παραδείγματα από θεωρητικούς της παιδαγωγικής επιστήμης. Οι πρακτικές εφαρμογές είναι δική μας δουλειά. Είναι δυνατόν να μας ενημερώσουν για κάτι που άκουσαν να συμβαίνει σε κάποιο σχολείο, αλλά μέχρι εκεί. Αν θέλουμε να καταλάβουμε τι ακριβώς έγινε, πρέπει να μας το πουν οι εκπαιδευτικοί που το εφάρμοσαν και κανείς άλλος.

Επίσης, η παραπάνω θέση τροποποιεί και παράλληλα αναβαθμίζει τον ρόλο του εκπαιδευτικού. Αντί να περιμένει έτοιμες λύσεις (που δεν υπάρχουν...) από τους από πάνω, έρχεται σε διάλογο μαζί τους, ενημερώνεται για τις τελευταίες θεωρητικές εξελίξεις, επιχειρεί να τις εφαρμόσει, αξιολογεί τις προσπάθειές του χρησιμοποιώντας την έρευνα δράσης και άλλα παρόμοια μεθοδολογικά εργαλεία, και στο τέλος ανατροφοδοτεί όλη την εκπαιδευτική κοινότητα. Ουσιαστικά, ο εκπαιδευτικός μετατρέπεται σε ερευνητή, ισότιμο μέλος όσων δεν μπαίνουν στην τάξη, οι οποίοι ωστόσο αυτή τη στιγμή απολαμβάνουν μεγαλύτερο κύρος.

Προφανώς, η αλλαγή του ρόλου απαιτεί από τον εκπαιδευτικό να δουλέψει περισσότερο. Ειδικά σήμερα τέτοιες απόψεις ξυπνούν πάθη. Όχι άδικα. Ωστόσο, θεωρώ ότι το επάγγελμά μας, ανεξαρτήτως της οικονομικής οργάνωσης της κοινωνίας, απαιτεί από τη φύση του χρόνο και κόπο μεγαλύτερο από αυτόν που απαιτείται σε άλλα επαγγέλματα. Καλό είναι όμως να συνειδητοποιήσουμε κάποτε ότι ο κόπος μας, όσο κι αν κακοπληρώνεται, ωφελεί αυτούς που τον έχουν περισσότερο ανάγκη.

22 Μαρτίου 2014

Βία κατά των γυναικών

Παρακάτω παραθέτω μερικές διαδικτυακές πηγές, κυρίως για την ενδοοικογενειακή βία. Η πρώτη και η δεύτερη είναι σύντομες, περιεκτικές εισαγωγές στο θέμα. Η τρίτη είναι ένα εκπληκτικό ηλεκτρονικό βιβλίο που αναλύει διεξοδικά το φαινόμενο. Η τέταρτη πηγή έχει όλους τους φορείς στους οποίους μπορεί να καταφύγει η κακοποιημένη γυναίκα για να βρει βοήθεια.

womensos.gr

Κέντρο Πληροφόρησης για τη Βία μεταξύ Ερωτικών Συντρόφων

Οδηγός «απόδρασης» από μια βίαιη σχέση

Οδηγός για την παροχή πληροφοριών σε κακοποιημένες γυναίκες

14 Μαρτίου 2014

Ηλεκτρονικά κείμενα για τον αυτισμό

Παρακάτω παραθέτω αρκετά κείμενα στη μορφή pdf για τον αυτισμό και λίγες ιστοσελίδες. Γράφω μόνο τους τίτλους, χωρίς κάποιο σχόλιο, ενώ ούτε η σειρά παράθεσης είναι ταυτόχρονα και σειρά αξιολόγησης. Θα μπορούσα να το κάνω. Πιστεύω όμως ότι είναι καλύτερα να διαβάσει κάποιος όσο το δυνατόν περισσότερο, προκειμένου να εξοικειωθεί με το φάσμα του αυτισμού. Προφανώς δεν είναι όλα τα κείμενα ισάξια, προσθέτει όμως το καθένα από κάτι.

Και κάποιες ιστοσελίδες:

9 Μαρτίου 2014

Ενημερωτικές δράσεις σε σχολεία

Εδώ και κάποια χρόνια σε πολλά σχολεία, πέρα από τους εκπαιδευτικούς, και άλλοι ενήλικοι συμμετέχουν στην εκπαίδευση των μαθητών. Μπορεί να είναι κάποιος ειδικός που τον κάλεσε το σχολείο για να τους ενημερώσει, μπορεί να είναι κάποιος ξεναγός σε ένα μουσείο, το αποτέλεσμα συνήθως είναι το ίδιο: αν τα λέγαμε εμείς, θα τα λέγαμε καλύτερα. Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια υπεύθυνη περιβαλλοντικού προγράμματος να λέει και να ξαναλέει σε μαθητές Πέμπτης για τον ρόλο της αιθανόλης στην προστασία του περιβάλλοντος. Ποτέ όμως δεν είπε στα παιδιά ότι η αιθανόλη είναι το οινόπνευμα...

Μέχρι πρόσφατα δε με είχε απασχολήσει ιδιαίτερα. Θεωρούσα ότι αυτές οι δράσεις δεν ήταν δική μου αρμοδιότητα. Άλλοι ήταν υπεύθυνοι για να τις σχεδιάσουν και να τις υλοποιήσουν. Κάποια στιγμή όμως συνειδητοποίησα ότι οι συγκεκριμένες ενημερωτικές προσπάθειες δεν είναι καθόλου ενημερωτικές· είναι βαθιά διδακτικές, πραγματικές διδασκαλίες, και άρα ποιος είναι οι αρμοδιότερος να τις πραγματοποιήσει από εμάς;

Το ξέρω ότι είναι μόδα, αλλά και ανάγκη, να εμπλέκονται κι άλλοι ενήλικοι στην εκπαίδευση των μαθητών· μα το θέμα είναι το αποτέλεσμα: μπορούν να διδάξουν όλοι; Γιατί να αναθέτουμε το βάρος της διδασκαλίας σε άλλους και να μην το αναλαμβάνουμε εμείς; Εμένα πιο λογικό μου φαίνεται να συνεργαζόμαστε με τον ειδικό για να καθορίσουμε το περιεχόμενο του μαθήματος και στη συνέχεια να το διδάσκουμε εμείς. Το ξέρω ότι είναι κουραστικό, είναι όμως αποτελεσματικό. Αλλιώς γιατί να το κάνουμε;

2 Μαρτίου 2014

Αμοιβαίες παρακολουθήσεις διδασκαλιών

Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω τι σόι δάσκαλος είμαι. Καλός; Μέτριος; Χάλια; Δε με έχει δει ποτέ κανείς να διδάσκω, επομένως πώς να ξέρω; Το τι λένε οι γονείς και τα παιδιά για μένα, δεν έχει τόση σημασία. Θέλω και επιδιώκω να τα πηγαίνω καλά μαζί τους, απαραίτητη προϋπόθεση για να κάνω απερίσπαστος τη δουλειά μου, αλλά μέχρι εκεί. Δεν έχουν τις γνώσεις, δεν ξέρουν τις πραγματικές εναλλακτικές που υπάρχουν για να διδάξεις. Η κρίση τους είναι μειωμένης αξίας.

Επομένως, αν ήθελα να μάθω πόσο καλός είμαι, έπρεπε κάποιος συνάδελφος να με παρακολουθήσει. Το να παρακολουθήσει, όμως, κάποιος άλλος τη διδασκαλία σου είναι ταμπού στον χώρο μας. Φέτος είπα να το σπάσω. Βρήκα επιτέλους έναν άνθρωπο —στο ίδιο σχολείο με μένα, γιατί εκτός σχολείου έχω βρει αρκετούς— με τον οποίο μοιραζόμαστε κοινές ιδέες σχετικά με την επαγγελματική ανάπτυξη του εκπαιδευτικού και συμφωνήσαμε να το κάνουμε. Για να μη γίνει άναρχα, είπαμε να σχεδιάσουμε κι ένα σενάριο κοινό, το οποίο ο καθένας θα το υλοποιούσε στην τάξη του.

Ήταν η ορθότερη απόφαση που έχω πάρει μέχρι τώρα ως δάσκαλος. Μιλάμε όλοι μας για διάφορες θεωρίες μάθησης και διδασκαλίας και ξεχνάμε το ουσιώδες: τι πραγματικά κάνουμε στην τάξη. Με τις λίγες αμοιβαίες παρακολουθήσεις που έχουμε πραγματοποιήσει μέχρι τώρα (το σενάριο τρέχει εδώ και λίγο καιρό), έχουμε συζητήσει πολλά και διάφορα θέματα σε ένα άλλο επίπεδο, πιο πραγματικό, πιο κοντινό σε αυτό που εξελίσσεται καθημερινά στο σχολείο. Έχουν αναδυθεί λεπτομέρειες που μόνο μέσα από παρατηρήσεις πραγματικών διδασκαλιών έρχονται στην επιφάνεια. Και αυτές οι λεπτομέρειες είναι που μας τελειοποιούν. Γιατί τελικά κατάλαβα ότι δεν έχει σημασία το πόσο καλός είσαι, αλλά το πόσο προσπαθείς να γίνεις καλύτερος.