27 Οκτωβρίου 2013

Ανθρώπινα δικαιώματα και ΚΕΔΔΥ

Με βάση το υπάρχον νομικό πλαίσιο οι γονείς είναι αυτοί που αποφασίζουν για το αν θα πάνε τα παιδιά τους στο ΚΕΔΔΥ. Είναι μια κατάσταση που προκαλεί συχνά προβλήματα, αφού πολλοί γονείς δεν αποδέχονται το πρόβλημα. Το αποτέλεσμα το βλέπουμε καθημερινά: κι εμείς και τα παιδιά ταλαιπωρούμαστε. Το θέμα είναι πώς θα αλλάξει αυτή η κατάσταση.

Αυτό το ερώτημα με έχει απασχολήσει πολύ. Το βασικό εμπόδιο είναι φυσικά ο νόμος: δεν μπορούμε να τον αποφύγουμε. Η μόνη λύση που μας μένει είναι να κριθεί αντισυνταγματικός. Είναι δυνατόν; Πιστεύω πως ναι.

Πιθανόν να μην το γνωρίζετε, αλλά τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι υπεράνω του συντάγματος. Τα Ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και τα δικαιώματα του παιδιού, ορίζουν ως δικαίωμα το δικαίωμα του παιδιού στην εκπαίδευση. Όταν οι γονείς αρνούνται να πάνε το παιδί τους στο ΚΕΔΔΥ, δεν παραβιάζουν το συγκεκριμένο δικαίωμα; Όταν ένα παιδί έχει νοητική ανεπάρκεια, αυτισμό, μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠ-Υ και δεν του παρέχουν όλη τη βοήθεια που του αξίζει, δεν το παραμελούν; Πώς επομένως ο συγκεκριμένος νόμος δεν παραβιάζει τα δικαιώματα του παιδιού; Γιατί είναι σύννομο να μένει ένα παιδί χωρίς διάγνωση, χωρίς δηλαδή τη δυνατότητα να του προσφέρει το σύστημα και αυτά τα λίγα που προσφέρει, μόνο και μόνο επειδή έτσι θέλουν οι γονείς; Αν αλλάξει αυτή η πρακτική, αν τα παιδιά στέλνονται στο ΚΕΔΔΥ ύστερα από τη γνώμη του εκπαιδευτικού, αυτή η αλλαγή δε θα είναι σύμφωνη με τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τα παραπάνω; Δυστυχώς, για την ώρα δύσκολα. Θεωρητικά θα μπορούσε κάποιος εκπαιδευτικός να πάει τους γονείς στον εισαγγελέα ανηλίκων για παραμέληση. Αυτό όμως στη χώρα μας φαντάζει αστείο. Εξάλλου, με την ισχύουσα νομοθεσία και ο γονιός με τη σειρά του θα πήγαινε τον εκπαιδευτικό για οποιονδήποτε αστείο λόγο στον εισαγγελέα και ο εκπαιδευτικός θα έμπαινε αυτόματα σε διαθεσιμότητα. Και η όλη προσπάθεια θα τελείωνε εδώ... Πιο ρεαλιστικό για την ώρα μού φαίνεται να προβούν τα συνδικαλιστικά μας όργανα σε γραπτές ανακοινώσεις, να επιχειρήσουν να ενημερώσουν την κοινωνία και να συλλέξουμε υπογραφές, μήπως πιεστεί η κυβέρνηση και αλλάξει ο νόμος. Δύσκολο πάντως να τα καταφέρουμε. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι κάποια τολμηρή ή κάποιος τολμηρός να καταφύγει στα δικαστήρια. 

26 Οκτωβρίου 2013

Ευέλικτη Ζώνη

Η συγκεκριμένη ανάρτηση δεν λέει κάτι καινούριο. Από την αρχή της καθιέρωσης της Ευέλικτης Ζώνης έχουν γραφτεί πολλά εναντίον της. Στεκόμαστε, συνήθως, στο τι ενδέχεται να είπε κάποιος σύμβουλος, οποίος μπορεί και να είναι άσχετος, του οποίου τα λόγια μπορεί και να παρερμηνεύτηκαν, και δε στεκόμαστε στις δυνατότητες που μας προσϕέρει η παρουσία της στο πρόγραμμά μας.

Για μένα είναι η καλύτερη ευκαιρία, εξαιτίας του ασαϕούς χαρακτήρα της, να δημιουργήσω κάτι δικό μου, κάτι που να απορρέει από τους προβληματισμούς μου, τα ενδιαϕέροντά μου, το πάθος μου. Προϕανώς, πρέπει να το συνδέσω με τα υπόλοιπα μαθήματα. Η ευέλικτη ζώνη δεν είναι παιδική χαρά. Να το συνδέσω όμως με έναν τρόπο που τον καθορίζω εγώ και οι αναζητήσεις μου, η τάξη μου και οι ιδιαιτερότητές της, οι συνάδελϕοί μου και οι συζητήσεις μας. Να το πω αλλιώς: είναι η καλύτερη ευκαιρία να μπαλώσω τις τρύπες του συστήματος.

Αυτό το μπάλωμα είναι και το πιο σημαντικό στοιχείο. Μας δίνει τη δυνατότητα να δείξουμε στην κοινωνία ότι τα πάμε καλύτερα από το Υπουργείο. Να δείξουμε τι περιμένουμε στο μέλλον από την εκπαίδευση. Να δείξουμε την αντίϕαση ανάμεσα στο τώρα και στο μέλλον. Ανάμεσα στο τι γίνεται και στο τι πρέπει να γίνεται. Και κάπου εκεί να διεκδικήσει ο δάσκαλος της τάξης αυτό που του ανήκει, αλλά δεν το έχει: λόγο στα εκπαιδευτικά πράγματα.

19 Οκτωβρίου 2013

Οι απεργίες: απαραίτητες διευκρινίσεις

Εξαιτίας κάποιων σχολίων νιώθω ότι πρέπει να διευκρινίσω κάποια πράγματα σχετικά με προηγούμενή μου ανάρτηση. Ξεκινάω λοιπόν:

Πρώτον, δεν έγραψα ούτε πιστεύω ότι πρέπει να απαγορευτεί η απεργία. Λέω ότι δεν είναι αποτελεσματική και πρέπει να αναζητήσουμε τρόπους να κερδίζουμε τους αγώνες μας και όχι μόνο να αγωνιζόμαστε.

Δεύτερον, όταν λέω να δουλεύουμε στις διακοπές εννοώ τα εξής μεταξύ άλλων:
  1. Να παρακολουθούμε τις εξελίξεις στην επιστήμη μας.
  2. Να αναλύουμε ερευνητικά δεδομένα που έχουμε συλλέξει από τη χρονιά που έκλεισε.
  3. Να δημοσιεύουμε έρευνες δικές μας.
  4. Να βρίσκουμε ανθρώπους με παρόμοια ενδιαφέροντα και να μελετάμε από κοινού τους προβληματισμούς μας.
  5. Δεν είναι κακό να γίνεται και κανένας σύλλογος στις διακοπές. Δε χάθηκε ο κόσμος.
Τρίτον, όταν λέω για εναλλακτικούς τρόπους δράσης εννοώ, για παράδειγμα:
  1. Να μαζέψουμε υπογραφές, π.χ., για να βελτιωθεί το βιβλίο των μαθηματικών της Β' Δημοτικού.
  2. Να διαδηλώσουμε και στις διακοπές με αιτήματα αποκλειστικά παιδαγωγικά, χωρίς δηλαδή να υπάρχει κάποιο οικονομικό αίτημα.
  3. Να οργανώσουμε ημερίδες ενημέρωσης του κόσμου για τα προβλήματα της εκπαίδευσης. Αν δεν το κάνουμε εμείς, ποιος θα το κάνει;
  4. Το Κοινωνικό Φροντιστήριο. Να οργανωθεί συστηματικότερα και να γίνει ευρύτερα γνωστό.
Είναι κάποιες ιδέες. Ούτε δεσμευτικές ούτε οι καλύτερες. Ο στόχος μου είναι να εμπνεύσουν άλλους να σκεφτούν καλύτερες προτάσεις. Που, στη χειρότερη περίπτωση, θα κάνουν πιο αποτελεσματική την απεργία και τους αγώνες μας.

9 Οκτωβρίου 2013

Οι απεργίες

Όποτε ακούω προκήρυξη απεργίας αναρωτιέμαι πόσες απεργίες θα περάσουν για να καταλάβουμε ότι αυτός ο δρόμος δεν οδηγεί πουθενά. Δεν έχουμε κερδίσει ποτέ τίποτα το ουσιαστικό σε σχέση πάντα με αυτά που έχουν κερδίσει άλλοι επαγγελματικοί κλάδοι. Χρόνια στο Δημόσιο οι μισθοί μας ήταν οι χαμηλότεροι. Δε λέω, φυσικά, να μην αγωνιστούμε· λέω να αγωνιστούμε αποτελεσματικότερα.

Η γνώμη μου είναι πως το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε δεν είναι το οικονομικό. Είναι βαθύτερο κι έχει σχέση με το επαγγελματικό μας κύρος. Μπορεί όλοι να αναφωνούν: «Όλα είναι θέμα παιδείας», όταν όμως έρθει η ώρα μάς θεωρούν κατώτερους. Αν δε λυθεί αυτό, αν δε μας θεωρούν σπουδαίους, πώς είναι δυνατόν να περιμένουμε να ικανοποιηθούν τα αιτήματά μας;

Για να αλλάξει η κατάσταση πρέπει να κινηθούμε σε δύο κατευθύνσεις. Πρώτον, να δουλέψουμε περισσότερο. Να δουλέψουμε τα απογεύματα, να δουλέψουμε τα Σαββατοκύριακα, να δουλέψουμε τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, να δουλέψουμε το καλοκαίρι. Το ξέρουμε ότι οι περισσότεροι δεν το κάνουν. Πρέπει όμως να αλλάξουμε συνήθειες. Αντί να λέει η κοινωνία ότι καθόμαστε 5 μήνες τον χρόνο, να λέει ότι δουλεύουμε όλο τον χρόνο. Πώς θα σε σεβαστεί ο διπλανός σου, όταν πιστεύει ότι εσύ κάθεσαι κι αυτός δουλεύει;

Από την άλλη, εξίσου σημαντικό είναι να πείσουμε την κοινωνία ότι το επάγγελμά μας είναι σπουδαίο. Δυστυχώς, στη χώρα μας, ειδικά τα επιστημονικά επαγγέλματα, μας θεωρούν υποδεέστερους. Το πρόβλημα είναι ότι το πιστεύουν και πολλοί από μας. Θεωρούν ότι οι δικηγόροι, οι εισαγγελείς, οι δικαστές, οι πολιτικοί μηχανικοί, οι αρχιτέκτονες, οι γιατροί είναι κατά πολύ ανώτεροι. Άμα δεν το πιστεύουμε εμείς, γιατί να το πιστεύουν οι άλλοι; Το επάγγελμά μας είναι ανεκτίμητο. Αυτή είναι η αλήθεια. Γιατί από τη μια ασχολείται με το πιο πολύτιμο τμήμα της κοινωνίας, τα παιδιά, και από την άλλη γιατί ασχολείται με το πιο ανθρώπινο στοιχείο του ανθρώπου, τον νου και την προσωπικότητά του. Αυτοί είμαστε, πρέπει να το πιστέψουμε, πρέπει να το διαδώσουμε.

Πώς; Προφανώς, οι απεργίες δεν έχουν πετύχει τίποτα μέχρι τώρα. Άρα, ψάχνουμε για κάτι διαφορετικό. Η γνώμη μου είναι να διδαχτούμε από τα κινήματα των μειονοτήτων που ξεπήδησαν τη δεκαετία του 60 και του 70. Φεμινιστικό κίνημα, οικολογικό, το κίνημα των μαύρων, το κίνημα των ομοφυλόφιλων. Όλοι τους ξεκίνησαν από πολύ χαμηλά και δείτε πού έχουν φτάσει σήμερα. Θυμάμαι τη δεκαετία του 80 αν μιλούσες για το περιβάλλον, γελούσαν όλοι· τη δεκαετία του 50 ψήφισαν για πρώτη φορά οι γυναίκες στην Ελλάδα· οι μαύροι 50 χρόνια μετά την ιστορική ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ «Έχω ένα όνειρο» κατάφεραν να έχουν μαύρο πρόεδρο· η μία χώρα μετά την άλλη αναγνωρίζουν το γάμο των ομοφυλόφιλων. Κι εμείς τι έχουμε καταφέρει; Η πραγματικότητα είναι ότι το guy parade μάς ξεπέρασε...

Περαιτέρω διευκρινίσεις


3 Οκτωβρίου 2013

Εκπαίδευση και Φασισμός 2

Φαίνεται, με κάποια ερωτηματικά, ότι σιγά σιγά καθαρίζουμε με τη Χρυσή Αυγή. Αυτό δε σημαίνει πως καθαρίζουμε και με τον φασισμό. Αυτό είναι δουλειά της εκπαίδευσης και όχι της αστυνομίας. Χιλιοειπωμένο κλισέ και όταν γράφεις πρέπει να τα αποφεύγεις. Έτσι κι εγώ δε θα το αναφέρω άλλο. Θα πω μόνο πως με την παρούσα ανάρτηση θα προσπαθήσω να παρουσιάσω κάποιες πολύ συγκεκριμένες προτάσεις καταπολέμησης του φασισμού στο σχολείο.

Είχα γράψει και παλιότερα για το ίδιο θέμα. Τότε είχα επικεντρωθεί στη στρατιωτική πειθαρχία. Τώρα θα επικεντρωθώ στη βία και στον ανορθολογισμό. Δε με ενδιαφέρει η σχέση τους. Η προσωπική μου γνώμη είναι ότι υπάρχει μια θετική ανάδραση ανάμεσά τους. Ενισχύει το ένα χαρακτηριστικό το άλλο και αντιστρόφως. Το κεντρικό σημείο όμως είναι ότι η εκπαίδευση οφείλει να ασχοληθεί και με τα δυο.

Υπάρχουν δύο τρόποι για να το πετύχει. Ο πρώτος είναι έμμεσος. Αναφέρομαι στον τρόπο διδασκαλίας. Η διδασκαλία οφείλει να δημιουργεί στο σχολείο τις προϋποθέσεις ώστε τα παιδιά να διαφωνήσουν μεταξύ τους. Στη συνέχεια να καλούνται να επιλύσουν αυτή τη διαφωνία με ειρηνικό τρόπο, αξιοποιώντας τον ορθό λόγο. Η διδακτική μέθοδος που δημιουργεί αυτές τις συνθήκες είναι η ανακαλυπτική. Φυσικά, δεν υπονοώ ότι τα πάντα πρέπει να τα διδάξουμε με τη συγκεκριμένη μέθοδο· υποστηρίζω όμως ότι οφείλουμε να τη χρησιμοποιούμε, όποτε μπορούμε, καθώς τα οφέλη της επεκτείνονται πέρα από την απλή σχολική επίδοση. Μας αναγκάζει να προσέξουμε και άλλα πράγματα, να διδάξουμε στοιχεία που, αν ακολουθήσουμε άλλη διδακτική μέθοδο, μπορεί να μας διαφύγουν. Τονίζω πως, όταν γράφω ανακαλυπτική διδασκαλία, εννοώ οτιδήποτε αναγκάζει τα παιδιά να σκεφτούν πάνω σε ένα ερώτημα, πρόβλημα, απορία και έχει ως αποτέλεσμα να προκύπτουν ποικίλες απαντήσεις, οι οποίες με τη σειρά τους προκαλούν γόνιμο διάλογο στην τάξη. Με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές θα εθιστούν κυριολεκτικά στον ορθολογισμό και στον διάλογο.

Ο δεύτερος τρόπος είναι άμεσος. Κατά τη προσωπική μου γνώμη, το σχολείο οφείλει να διδάσκει τα ανθρώπινα δικαιώματα με συστηματικότερο τρόπο από ό,τι σήμερα. Κι εμείς οι εκπαιδευτικοί πρέπει να συνειδητοποιήσουμε την αξία τους, τον ζωτικό ρόλο που έχουν στη Δημοκρατία. Υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό τόσο στη Διεθνή Αμνηστία όσο και στη Νεολαία για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, αν θέλουμε να ξεφύγουμε από τα τετριμμένα. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν ποια είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα, να τα ενστερνιστούν ως αξίες ζωής, να συνειδητοποιήσουν ότι είναι υπεύθυνα για τη διαφύλαξή τους, να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην προστασία τους. Ρόλο εδώ φυσικά θα παίξει και το παράδειγμα του δασκάλου και του σχολείου ως σύνολο. Τι εικόνα δίνουμε στα παιδιά όταν παρατάμε τους αδύναμους μαθητές στην τύχη τους; Τι εικόνα δίνουμε στα παιδιά όταν δεν ασχολούμαστε με το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού; Όταν εμείς οι ίδιοι ανεχόμαστε την παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων; Όταν εμείς οι ίδιοι τα παραβιάζουμε;

Τέλος, εκτός από το παράδειγμα των εκπαιδευτικών, τα παιδιά πρέπει να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Για παράδειγμα, να στείλουν μερικές επιστολές διαμαρτυρίας σε χώρες του εξωτερικού για θέματα παραβίασής τους. Είναι σημαντικό να καταλάβουν ότι μπορούν και πρέπει να τα διαφυλάττουν. Να καταλάβουν ότι δεν τους τα χαρίζει κανείς, αλλά ότι τα κατακτούν κάθε μέρα με τις πράξεις τους. Γιατί θα έρθει κάποτε η ώρα να τα υπερασπιστούν. Και τότε θα πρέπει να είναι έτοιμα...