27 Ιουνίου 2013

Πόσα διαφορετικά εκπαιδευτικά λογισμικά χρειαζόμαστε;

Σε προηγούμενη ανάρτηση είχα γράψει ότι μου αρέσει η έλλειψη εϕαρμογών στο Ubuntu. Για την ακρίβεια μου αρέσει ο περιορισμένος αριθμός έτοιμων εκπαιδευτικών εϕαρμογών. Πολλές ϕορές δε, μιας και το Ubuntu χρησιμοποιείται για να αναστήσει παλιά μηχανήματα, κι αυτές που υπάρχουν δεν τρέχουν ικανοποιητικά. Ουσιαστικά ξεμένεις με τον επεξεργαστή κειμένου, τα λογιστικά ϕύλλα, το λογισμικό παρουσιάσεων.

Θες και κάτι άλλο; Όχι. Με αυτά μπορείς να κάνεις τα πάντα. Και κυρίως να δραστηριοποιηθούν οι μαθητές: να γράψουν κείμενα όλων των ειδών (παραμύθια, επιστημονική ϕαντασία, θεατρικά έργα, σχολικές εϕημερίδες, περιλήψεις, επιστολές, ιμέιλ, επιστημονικά κείμενα)· να δημιουργήσουν πολυτροπικά κείμενα (ακόμα και ο επεξεργαστής κειμένου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αυτήν τη δουλειά)· να παίξουν με τη στατιστική (αυτό το παραμελημένο κομμάτι της ύλης των μαθηματικών που διδάσκεται όμως, σε αντίθεση με την υπόλοιπη ύλη, σε όλα τα πανεπιστημιακά τμήματα) και την έρευνα· να λύσουν ανοιχτά μαθηματικά προβλήματα· να πειραματιστούν με τις μεταβλητές...

Δεν είναι θέμα λογισμικού, είναι θέμα εκπαιδευτικών απόψεων. Να θεωρείς σημαντικό από τη μια να μάθουν οι μαθητές να χειρίζονται τα συγκεκριμένα λογισμικά και από την άλλη να ξεϕύγεις από τον μονόλογο, την παραδοσιακή ϕωτοτυπία και να πας αλλού, σε άλλα λημέρια... κάποιες φορές άγνωστα και σε σένα.

25 Ιουνίου 2013

Μνήμες παιχνιδιών, αφηγήσεις ανθρώπων

Η Χαρά, ο Σωτήρης κι εγώ συνεργαστήκαμε και το αποτέλεσμα το παρουσίασε ο Σωτήρης στη Σύρο. Όταν δημοσιευτούν και τα πρακτικά διαδικτυακά, θα τα παρουσιάσουμε κι αυτά από τα ιστολόγιά μας. Μέχρι τότε αρκεστείτε στο βίντεο.



24 Ιουνίου 2013

Μερικές συμβουλές αν μπλέξετε με το Ubuntu:

Α) Από τη στιγμή που θα επιλέξετε να στήσετε δίκτυο με βάση το Ubuntu, το πιο σημαντικό πράγμα είναι να έχετε κάρτες δικτύου 1 Gigabit στα clients και στον server. Ακόμα κι αν δεν έχουν, μπορείτε πολύ εύκολα να αγοράσετε κάρτες δικτύου με πολύ χαμηλό κόστος. Βέβαια, υπάρχει ο κίνδυνος, αν έχετε πολύ παλιά μηχανήματα να μην τις υποστηρίζουν. Και πάλι όμως αξίζει τον κόπο. Για να αποφύγετε όμως τα έξοδα, αγοράστε πρώτα μία κάρτα και δοκιμάστε.

Β) Είναι πιθανόν να επιχειρήσετε να αγοράσετε μνήμες προκειμένου να μετατρέψετε τα thin clients σε fat. Μη νομίζετε ότι πιάνει πάντα το κόλπο. Καταρχήν, το σύστημα θα πετάει αν έχει 1 Gb RAM. Δεν είναι σίγουρο ότι τα μηχανήματα θα την υποστηρίζουν. Ακόμα και 512 Mb να βάλετε (το ελάχιστο όριο μνήμης που πρέπει να έχει ένα client για να το αντιμετωπίζει το Ubuntu ως fat), μπορεί να τρέχουν τελικά καλύτερα ως thin clients. Αν, για παράδειγμα, οι επεξεργαστές είναι Pentium 4, δουλεύουν καλύτερα ως fat clients από 2,4 GHz και πάνω. Η καλύτερη λύση είναι δυστυχώς η δοκιμή και λάθος.

Γ) Αν θέλετε μνήμες μη βιαστείτε να αγοράσετε. Επικοινωνήστε πρώτα με το ΚΕΠΛΗΝΕΤ, γιατί μπορεί να έχουν. Μην προτιμήστε το ιμέιλ. Η προσωπική επικοινωνία έχει καλύτερα αποτελέσματα. Αν μάλιστα σας ξέρουν ήδη, γιατί τους έχετε καλέσει στο εργαστήριο για διάφορα θέματα, ακόμα καλύτερα.

Δ) Ζητήστε παλιούς η/υ από τους γονείς. Εμένα μου έφεραν 4 και δούλεψαν οι 2. Κάτι είναι κι αυτό. Ακόμα κι αν εσείς νομίζετε ότι δεν κάνουν, δείξτε τους στο ΚΕΠΛΗΝΕΤ. Μπορεί να τους αναστήσουν. Αυτό είναι το προσόν του Ubuntu: αξιοποιεί άχρηστα μηχανήματα.

Ε) Όταν το στήσετε για πρώτη φορά μόνοι σας θα αντιμετωπίσετε διάφορα προβλήματα. Μην απογοητευτείτε. Περιγράψτε το πρόβλημά σας στο google· μπείτε στην κοινότητα Ubuntu.gr· καλέστε το ΚΕΠΛΗΝΕΤ. Επειδή δεν μπορείτε να το λύσετε εσείς, δε σημαίνει ότι δεν μπορούν να το λύσουν άλλοι.

ΣΤ) Όταν αποφασίσετε τι θέλετε να κάνετε στην τάξη, δοκιμάστε το πρώτα. Κατά προτίμηση μερικές μέρες νωρίτερα, για να έχετε τον απαραίτητο χρόνο να αντιμετωπίσετε τα απρόοπτα. Καλό είναι το Ubuntu, μα έχει και τα στραβά του…

Ζ) Μου αρέσει στο Ubuntu η έλλειψη εϕαρμογών. Λείπουν πολλά σε σχέση με τα Windows. Αναγκάζεσαι να γίνεις δημιουργικότερος. Αναγκάζεσαι να γίνεις μαθητοκεντρικός. Τι άλλο να κάνεις αν έχεις στη διάθεσή σου μόνο τον επεξεργαστή κειμένων; Πόσο θα αντέξεις να τα λες και να τα κάνεις όλα εσύ; Κάποτε θα πρέπει να παραχωρήσεις πρωτοβουλίες και στον μαθητή. Και τότε αρχίζει το ταξίδι…

15 Ιουνίου 2013

Σχολικό εργαστήριο με Ubuntu

Όταν αποφάσισα να πάω στο σχολείο που εργάστηκα φέτος έπρεπε να αντιμετωπίσω το εξής γεγονός: οι η/υ ήταν άχρηστοι. Δεν ήταν απλά παλιοί· ήταν σαν να μην υπήρχαν. Ακόμα και απλές εργασίες, να χρησιμοποιήσεις το Word, ήταν περιπετειώδεις.

Ο μόνος τρόπος να χρησιμοποιηθούν ήταν το Ubuntu. Αποδείχτηκε κι αυτό μια περιπέτεια, η οποία θα ήταν πιο απλή αν ήξερα νωρίτερα ότι μπορούσα να εμπλέξω το ΚΕΠΛΗΝΕΤ. Άξιζε όμως τον κόπο: Οι μαθητές έγραψαν κείμενα στον επεξεργαστή κειμένων Libre Writer· έφτιαξαν παρουσιάσεις με το Libre Impress· πήραν μια γεύση από Scratch· έπαιξαν με διάφορες μαθηματικές εφαρμογές· κατασκεύασαν βιντεάκια με το Animoto.

Ελπίζω αυτήν τη βδομάδα να λύσω και κάποια προβλήματα που επιμένουν. Το σίγουρο είναι πάντως ότι η υπομονή μου ανταμείφθηκε. Εκεί που δεν υπήρχε τίποτα, τώρα υπάρχει ένα ανεκτό εργαστήριο η/υ που μπορείς να κάνεις τη δουλειά σου. Ας είναι καλά ο Σωτήρης που μου το πρότεινε.

11 Ιουνίου 2013

Εργασίες μαθητών με το Animoto

Σε προηγούμενη ανάρτηση είχα αναρτήσει τις παρουσιάσεις ενός τμήματος της ΣΤ´. Με το άλλο τμήμα η παρουσίαση των οργανώσεων έγινε με το Animoto. Δύο είναι οι βασικές διαφορές σε σχέση με το Libre Impress:

α) Το Animoto είναι πολύ πιο απλό,
β) ωθεί αβίαστα τον μαθητή να γράψει συνοπτικά κείμενα, επειδή μπορείς να χρησιμοποιήσεις το πολύ 90 χαρακτήρες ανά καρέ.

Δε θα προσθέσω άλλα σχόλια. Η προηγούμενη ανάρτηση αρκεί. Παρακάτω είναι οι δουλειές τους:


7 Ιουνίου 2013

Εργασίες μαθητών με το Libre Impress

Εδώ και δυο μήνες είχα αναγγείλει πως θα πραγματοποιήσω μια διδασκαλία με τη μέθοδο της ιστοεξερεύνησης με δύο τμήματα της ΣΤ΄ τάξης στα πλαίσια του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής. Σήμερα παρουσιάζω τις δουλειές των παιδιών του ενός τμήματος. Πραγματοποιήθηκαν με το Libre Impress, το αντίστοιχο Powerpoint που βρίσκεις στο Ubuntu. Δε χρησιμοποίησα το Animoto, όπως αναφέρεται στην ιστοεξερεύνηση, μιας και οι πανελλήνιες εξετάσεις δεν επέτρεπαν την πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Σκόρπιες παρατηρήσεις:
Α) Οι ιστοσελίδες στις οποίες κατεύθυνα τους μαθητές μου περιείχαν δύσκολα κείμενα. Πολλές φορές έπρεπε να εξηγώ σε κάθε ζευγάρι παιδιών αυτονόητα, για μας, πράγματα. Μιας και το κάθε ζευγάρι είχε επιλέξει όποια οργάνωση ήθελε, η διδασκαλία έγινε πολύπλοκη. Βεβαίως, η δυσκολία των κειμένων είχε και τα καλά της. Έμαθαν πράγματα που δεν υπάρχουν σε σχολικά βιβλία. Κατάλαβαν, για παράδειγμα, ότι όταν μια οργάνωση δίνει τραπεζικό λογαριασμό, τότε η χρηματοδότηση πραγματοποιείται από εθελοντές (καταλαβαίνετε νομίζω τι τράβηξα...).

Β) Αποδείχτηκε πάλι πως τα πολυτροπικά κείμενα είναι ευχάριστος τρόπος για να ασκηθούν τα παιδιά στον περιληπτικό λόγο. Ακόμα και ένα πρόγραμμα παρουσιάσεων, σαν το Libre Impress που χρησιμοποιήσαν οι μαθητές μου ή το PowerPoint, μπορούν να αποδειχτούν κατάλληλα διδακτικά εργαλεία αρκεί να εξηγηθεί στα παιδιά ότι στα συγκεκριμένα λογισμικά γράφουμε συνοπτικά. Αν θέλουμε να γράψουμε εκτενή κείμενα υπάρχει ο επεξεργαστής κειμένων…

Γ) Είναι απαραίτητο να διδαχτούν οι μαθητές κάποια στοιχεία σχεδιασμού, λ.χ., να κεντράρουν τα γραφικά στοιχεία, να υπάρχει μια ομοιομορφία στις γραμματοσειρές κ.τ.λ. Αυτή η ανάγκη φυσικά δεν προκύπτει με το Animoto, το πρόγραμμα που χρησιμοποίησα με το άλλο τμήμα.

Δ) Προφανώς, το μέγεθος κάθε εργασίας δεν είναι μεγάλο. Οι μαθητές ασχολήθηκαν περίπου 6 ώρες· μία ώρα τη βδομάδα. Επειδή δίδασκα μόνο 1 ώρα τη βδομάδα σε κάθε τμήμα δεν μπορούσα να αφιερώσω ώρες από τη Γλώσσα, όπως θα έκανα αν ήταν τάξη μου.

Παρακάτω είναι οι δουλειές των παιδιών. Δεν έκανα πολλές διορθώσεις οπότε μην περιμένετε πολλά... ό,τι μπορέσαμε κι ό,τι προλάβαμε κάναμε...









2 Ιουνίου 2013

Τι κάνουμε με τους αδύναμους μαθητές;

Γιατί μου αρέσει να ασχολούμαι, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, με τους αδύναμους μαθητές; Δεν ξέρω. Δεν κερδίζω κάτι. Ξέρω μόνο ότι είναι σκληρό. Είναι σκληρό να βλέπεις ένα παιδί να παλεύει με όλες του τις δυνάμεις και να αποτυγχάνει ξανά και ξανά. Είναι σκληρό να πηγαίνεις στην τάξη γεμάτος ενθουσιασμό, σίγουρος ότι αυτή τη ϕορά θα τα καταϕέρει, σίγουρος ότι βρήκες το κόλπο, και να αποτυγχάνει ξανά. Είναι σκληρό να αϕιερώνεις περισσότερο χρόνο σε αυτόν και να μαθαίνει τα λιγότερα. Είναι σκληρό να τον παραμελείς, δήθεν για να ασχοληθείς με άλλους, ενώ στην πραγματικότητα δεν ξέρεις τι άλλο να κάνεις, ενώ στην πραγματικότητα έχεις κουραστεί…

Παρακάτω παραθέτω έναν προσωπικό οδηγό αντιμετώπισης των αδύναμων μαθητών για τους οποίους δεν υπάρχει διάγνωση από το ΚΕΔΔΥ. Αποτελεί και μια απολογία για όσες ϕορές δε στάθηκα δίπλα τους.

Διάγνωση

Προϕανώς δεν μπορούμε να υποκαταστήσουμε το ΚΕΔΔΥ. Ωστόσο το πρώτο βήμα για να βοηθήσουμε τον αδύναμο μαθητή είναι να σχηματίσουμε μια υπόθεση σχετικά με την αιτία που προκαλεί τη μαθησιακή δυσκολία. Μπορεί να είναι η ϕτώχεια, προβλήματα στο οικογενειακό περιβάλλον, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, αυτισμός κ.τ.λ. Όποια και αν είναι η αιτία, εμείς πρέπει να προσπαθήσουμε να την εντοπίσουμε.

Πώς θα το πετύχουμε; Ρωτώντας άλλους συναδέλϕους που μπορεί να είχαν το ίδιο παιδί ή αδέλϕια του τα προηγούμενα χρόνια· ψάχνοντας στο διαδίκτυο για τους τρόπους διάγνωσης και τα συμπτώματα που έχουν η δυσλεξία, η ΔΕΠ-Υ κ.ά.· συζητώντας με τους γονείς και με το ίδιο το παιδί. Με αυτόν τον τρόπο θα σχηματίσουμε μια πρώτη εικόνα, μια υποθετική διάγνωση.

Παρέμβαση

Η υποθετική διάγνωση θα μας καθοδηγήσει στη σύνταξη της παρέμβασης. Αλλιώς θα συμπεριϕερθούμε αν το παιδί πιστεύουμε ότι έχει δυσλεξία κι αλλιώς αν βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού. Ευτυχώς στο διαδίκτυο υπάρχει πολύ υλικό για να ενημερωθούμε.

Αρχές

Η όλη προσπάθεια, πάντως, πρέπει να διέπεται από 3 αρχές: την αρχή της απλότητας, την αρχή της αποδοχής και την αρχή της πλειοψηϕίας.

Η αρχή της απλότητας
Δε θα σώσουμε τον κόσμο. Απλώς προσπαθούμε να κάνουμε τη δουλειά μας καλύτερα. Έτσι, ξεκινάμε πάντα από τα εύκολα. Τόσο στη διάγνωση όσο και στην αντιμετώπιση. Αν δεν ξέρουμε τι συμβαίνει επιλέγουμε την απλούστερη περίπτωση. Αν υποψιαζόμαστε τι συμβαίνει προσπαθούμε να εϕαρμόσουμε τις απλούστερες υποδείξεις. Αν πετύχουμε καλώς. Ενσωματώνουμε στη διδασκαλία μας δυσκολότερες οδηγίες. Αν όχι, κρατάμε την ψυχραιμία μας και διαβάζουμε παρακάτω.

Η αρχή της αποδοχής
Όταν ένας μαθητής δε μαθαίνει, δε μαθαίνει. Το αποδεχόμαστε. Το να σκάμε, να βασανιζόμαστε, να αγανακτούμε, να ϕωνάζουμε, να κατηγορούμε τους πάντες και τα πάντα δε βοηθάει κανέναν. Όταν διδάσκεις κάτι με κάποιον τρόπο και ο μαθητής δε μαθαίνει, κάτι πρέπει να αλλάξει: Ο τρόπος διδασκαλίας; Η οικογενειακή κατάσταση; Οι εκπαιδευτικοί στόχοι; Ό,τι και να 'ναι δεν αλλάζει αν εμείς αγανακτούμε. Τις δυσκολίες του παιδιού όσο παράξενες, εκνευριστικές, περίεργες, αλλοπρόσαλλες, ακατανόητες και να είναι, πρέπει να τις αποδεχτούμε.

Η αρχή της πλειοψηϕίας
Υπάρχουν ϕορές που διδάσκουμε κάτι δύσκολο, κάτι που δυσκολεύει όλους και όχι μόνο έναν. Σε αυτές τις περιπτώσεις υποχρεωτικά προτεραιότητα έχουν οι πολλοί. Είναι χαοτικό να διδάσκουμε και να σκεϕτόμαστε: «Και τώρα ποιον θα βοηθήσω;». Στις περιπτώσεις που υπάρχει δίλημμα και τεράστια εσωτερική πίεση η απάντηση είναι απλή: την πλειοψηϕία.

Αποτυχία

Σε περίπτωση που η υποθετική διάγνωση αποτύχει, υπάρχουν 3 δυνατότητες:
  • Να μειώσουμε τις προσδοκίες μας 
  • Να διορθώσουμε την παρέμβαση 
  • Να αλλάξουμε διάγνωση 
Μείωση προσδοκιών
Είναι η πρώτη επιλογή. Συνήθως πάνω στον ενθουσιασμό μας νομίζουμε ότι θα πετύχουμε περισσότερα από αυτά που πράγματι μπορούμε. Ξεχνάμε ότι οι δυνατότητές μας είναι περιορισμένες. Αυτό επομένως που κάνουμε είναι να απλουστεύσουμε τους εκπαιδευτικούς μας στόχους.

Διόρθωση παρέμβασης
Δεν μπορείς να κατασκευάζεις συνέχεια απλούστερους στόχους. Αν κάτι δεν πάει καλά μπορεί να ευθύνεται το πρόγραμμα παρέμβασης. Δεν είναι εύκολο να κατασκευαστεί ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης, ειδικά όταν το κάνεις πρώτη ϕορά και δεν είσαι ειδικός. Επομένως, πρέπει να κοιτάξουμε και πάλι το υλικό που συμβουλευτήκαμε, να αναζητήσουμε καινούριο υλικό σύμϕωνα με τις νέες ανάγκες που δημιουργήθηκαν, για να δούμε τι διορθώσεις μπορούμε να κάνουμε.

Νέα διάγνωση
Αν αποτύχει η νέα διορθωμένη παρέμβαση, τότε πιθανότατα είναι λανθασμένη η διάγνωση. Λογικό, μιας και δεν έχουμε τις εξειδικευμένες γνώσεις και τη συσσωρευμένη εμπειρία του ΚΕΔΔΥ. Δεν υπάρχει λόγος να τα παρατήσουμε. Ας μην ξεχνάμε ότι συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις το παιδί έχει μόνο εμάς. Κανέναν άλλον. Καλό είναι να αποτραβηχτούμε για λίγο, να βρούμε νέες δυνάμεις και να ριχτούμε ξανά στη μάχη. Πάλι ψάξιμο, πάλι διάβασμα, πάλι ερωτήσεις από δω κι από κει και στο τέλος κάποια άκρη θα βρούμε. Κι ο κύκλος αρχίζει ξανά από την αρχή…