19 Νοεμβρίου 2011

Οι σπουδαίοι

Ξέρω δασκάλους που έχουν διώξει τους Τσιγγάνους από τα σχολειά τους. Μιλάμε για πραγματική εθνοκάθαρση. Δεν άφησαν ούτε έναν. Τι έχω ακούσει να λένε γι' αυτούς;

Σπουδαίοι!

Ξέρω δασκάλους που ειρωνεύονται τους αδύναμους μαθητές. Δε θέλουν να ασχολούνται μαζί τους και δυσανασχετούν και μόνο με την ύπαρξή τους. Ξέρετε, μιλώ για εκείνα τα μικρά παιδάκια που δεν έχουν καμία μα καμία όρεξη να μην καταλαβαίνουν, αλλά έλα που δεν καταλαβαίνουν... Τι έχω ακούσει να λένε γι' αυτούς;

Σπουδαίοι!

Ξέρω δασκάλους που δεν έχουν διαβάσει κανένα βιβλίο παιδαγωγικής και καμώνονται πως δουλεύουν πολύ. Καμώνονται ότι τα ξέρουν όλα. Γελούν δε με όσους προβληματίζονται, με όσους μένουν πεινασμένοι κι ανικανοποίητοι. Τι έχω ακούσει να λένε γι' αυτούς;

Σπουδαίοι!

Σπουδαίοι...

18 Νοεμβρίου 2011

Και οι αιώνες περνούν

Comenius, 1632 μ.Χ.:

"We promise that the education given shall be not false but real, not superficial but thorough; that is to say, that man shall be guided, not by the intellects of others, but by his own; shall not merely read the opinions of others or commit them to memory and repeat them, but shall himself penetrate to the root of things and acquire the habit of genuinely understanding and making use of what he learns."

"Υποσχόμαστε ότι η παρεχόμενη εκπαίδευση δε θα είναι ψεύτικη, αλλά αληθινή, δε θα είναι επιφανειακή αλλά ενδελεχής. Δηλαδή, ο άνθρωπος θα καθοδηγείται, όχι από τις διάνοιες των άλλων, αλλά από τη δική του. Δε θα διαβάζει απλώς τις απόψεις των άλλων ή θα τις απομνημονεύει και θα τις επαναλαμβάνει, αλλά ο ίδιος θα διεισδύει στη ρίζα των πραγμάτων και θα αποκτήσει τη συνήθεια της πραγματικής κατανόησης και αξιοποίησης αυτών που μαθαίνει."

Και οι αιώνες περνούν... και περνούν... και περνούν...

2 Νοεμβρίου 2011

Τι πρέπει να ξέρει ένας εκπαιδευτικός;

Όταν είχαν εκδοθεί τα καινούρια βιβλία του Δημοτικού είχαν πραγματοποιηθεί και συζητήσεις για το εάν οι δάσκαλοι μπορούσαν πλέον να ανταπεξέλθουν. Είχε ειπωθεί ότι μάλλον πρέπει να ανατεθεί η διδασκαλία σε καθηγητές οι οποίοι εξ ορισμού έχουν την επιστημονική επάρκεια του αντικειμένου τους. Πιθανότατα αυτή η συζήτηση θα ενταθεί με τα νέα προγράμματα σπουδών. Αρκεί να ρίξει κάποιος μια ματιά στα μαθηματικά και θα καταλάβει αμέσως τι εννοώ. Ποια μπορεί να είναι η θέση ενός δασκάλου στους παραπάνω προβληματισμούς;

Θα ξεκινήσω με ένα ερώτημα: Αν η ύλη του Δημοτικού είναι τόσο μεγάλη, ώστε ένας ενήλικος, σπουδαγμένος μάλιστα, δεν μπορεί να την εμπεδώσει, τότε πώς θα ανταποκριθούν σ' αυτήν την ύλη τα παιδιά του Δημοτικού; Για να το πάω παραπέρα, ας αναρωτηθούμε γιατί από τα παιδιά του Γυμνασίου ζητάμε να μάθουν πολλά περισσότερα, ενώ οι διδάσκοντές τους δηλώνουν ανερυθρίαστα ότι δεν τα ξέρουν;

Για μένα πρέπει να γίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι καθηγητές οφείλουν να βγουν από το καβούκι της ειδίκευσής τους και να αποκτήσουν γενικότερες γνώσεις. Πώς είναι δυνατόν ένας φιλόλογος να προσεγγίζει σύγχρονα κείμενα και να αγνοεί τα μαθηματικά, τις φυσικές επιστήμες, την τεχνολογία; Να αγνοεί έννοιες όπως: μέσος όρος (τι σημαίνει και όχι πώς τον υπολογίζεις), ποσοστά, κλάσματα, δεκαδικοί, πιθανότητες, δομή των ατόμων, δυνάμεις, ηλεκτρικό ρεύμα, δομή των κυττάρων, μεταβολισμός, υπερθέρμανση του πλανήτη, οικοσύστημα, σκληρός δίσκος, μητρική, επεξεργαστής, για να μείνω στα απλά.

Αλλά κι από την άλλη πώς είναι δυνατόν να διδάσκεις οτιδήποτε και να αγνοείς τη Γλώσσα; Δεν εννοώ να ξέρεις τα ανώμαλα ρήματα των αρχαίων, αλλά να γνωρίζεις πώς συντάσσεται ένα επιχειρηματολογικό κείμενο, ένα περιγραφικό κείμενο, η παράγραφος έστω. Να γνωρίζεις στοιχειώδη ορθογραφία, ώστε να μη γράφεις μπύρα αλλά μπίρα, τι είναι και ποιοι είναι οι κειμενικοί δείκτες προκειμένου να βοηθήσεις επιτόπου έναν μαθητή σε κάποια γραπτή εργασία.

Δε ζητώ κάτι υπερβολικό. Απλώς να ξέρουμε όλοι οι εκπαιδευτικοί την ύλη του Δημοτικού. Άλλωστε σε παιδιά απευθύνεται...