29 Δεκεμβρίου 2010

Βοήθεια για τις μαθησιακές δυσκολίες


Από το blog της Σοφίας έχω ωφεληθεί αρκετές φορές για τους μαθητές μου. Την ευχαριστώ εκ μέρους τους και συστήνω το ιστολόγιό της ανεπιφύλακτα σ' όποιον αναζητεί βοήθεια ή πληροφορίες σχετικά με τις μαθησιακές δυσκολίες.

Να τονίσω, τέλος, πως για να δείτε αποτελέσματα απαιτείται υπομονή και χρόνος.

27 Δεκεμβρίου 2010

Καλλιέργεια λεξιλογίου

Διαβάζοντας το βιβλίο Vocabulary Instruction: Research to Practice, κατασκεύασα  έναν εννοιολογικό χάρτη. Τον μοιράζομαι μαζί σας. Δεν είναι τέλειος, περιέχει όμως χρήσιμες ασκήσεις για την καλλιέργεια του λεξιλογίου, μια διδακτική πρακτική υποτιμημένη στο σημερινό σχολείο στην Ελλάδα. Τα σχόλια, θετικά ή αρνητικά, ευπρόσδεκτα.

17 Δεκεμβρίου 2010

Η εφημερία

Στο προαύλιο δεν μπορείς να σταθείς από τα βουίσματα των παιδιών. Αν δεν το έχεις ζήσει δεν μπορείς να το φανταστείς. Σαν ένα σμήνος μελισσών πηγαινοέρχονται ακανόνιστα, φωνάζοντας, χοροπηδώντας, γελώντας. Κατάσταση, όπως και να το κάνουμε, λίαν ενοχλητική.

Μα αυτούς δεν τους πειράζει. Γι’ αυτούς απλώς δεν υπάρχουν εκείνοι που θα έπρεπε να επιβλέπουν. Τουλάχιστον όχι σαν μαθητές. Μόνο σαν αδιάκριτοι παρατηρητές εκλαμβάνονται πια. Εξαιτίας τους είναι αναγκασμένοι να ελιχθούν σωστά, με μαεστρία, προκειμένου να τους αποφύγουν. Για να κάνουν τα δικά τους. Ξέρετε…

Αρχίζει πάντα με τα μάτια. Τυχαίες ματιές στην αρχή μέχρι να επιβεβαιωθούν κι έπειτα πιο συχνές, πιο διαρκείς, πιο έντονες. Όμως, κάθε τόσο να 'σου και οι μικροί ενοχλητικοί μπελάδες στα πόδια τους. Άθελά τους τα διαλύουν όλα και πρέπει να αρχίσουν το παιχνίδι πάλι από την αρχή.

Έπειτα έρχεται το πλησίασμα. Αυτό το δήθεν τυχαίο, που συνοδεύεται από μια επιτηδευμένη αδιαφορία του σώματος. Δεν μπορούν να τ’ αποφύγουν. Μπορεί να παλέψουν μ’ όλες τους τις δυνάμεις, αλλά αυτό εκεί, επιμένει.

Συζητούν. Τι άλλο να κάνουν τόσο κοντά ο ένας στον άλλο; Δεν προλαβαίνουν όμως να τα πουν όλα. Τα μάτια προσπαθούν, μα δεν προφταίνουν. Βλέπετε, κάθε διάλειμμα μικραίνει. Και μένουν τόσα ακόμα... Και κάθε διάλειμμα μικραίνει…

Ώσπου σχολάνε. Καθένας τραβάει το δρόμο του. Μέχρι την άλλη βδομάδα… Μέχρι την άλλη εφημερία…

15 Δεκεμβρίου 2010

Θα αλλάξει τίποτα αν στέλνουμε τα παιδιά στο ΚΕΔΔΥ εμείς;

Σήμερα για να διαγνωσθούν οι μαθησιακές δυσκολίες πρέπει να αποφασίσουν οι γονείς να πάνε τον μαθητή σε κάποιο διαγνωστικό κέντρο. Εμείς μπορούμε μόνο να το προτείνουμε. Αν αρνηθούν δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο.

Αυτονόητο αίτημα να καθορίζουμε εμείς και όχι οι γονείς το πότε θα πάει ένας μαθητής σε διαγνωστικό κέντρο. Θεωρούμε πως μ’ αυτόν τον τρόπο πολλοί μαθητές που τώρα τους αρνούνται τη διάγνωση οι γονείς τους και, άρα, στερούνται την πιθανότητα εξατομικευμένης παρέμβασης, θα έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν προς όφελός τους αυτά που τους παρέχει η πολιτεία.

Μέχρι πρόσφατα συμφωνούσα κι εγώ με την παραπάνω θέση. Ώσπου σκέφτηκα το εξής: Έστω ότι πάμε ένα παιδί στο ΚΕΔΔΥ παρά τη θέληση των γονιών του. Τι θα γίνει; Οι γονείς θα αντιδράσουν, αρκετά βίαια πιθανότατα, δε θα δεχτούν τη γνωμάτευση και φυσικά δε θα στηρίξουν ούτε την εξατομικευμένη παρέμβαση στην οποία πρέπει να έχουν ενεργό μέρος.

Πώς μπορούμε θα ξεφύγουμε απ’ αυτήν την κατάσταση; Δύσκολα. Αφού δε μιλάμε ανοιχτά στην Ελλάδα για μαθησιακές δυσκολίες, αφού δεν τις έχουμε αποδεχτεί σαν κοινωνία, το πρόβλημα είναι δυσεπίλυτο. Διότι το πραγματικό θέμα με τις μαθησιακές δυσκολίες δεν είναι η έγκαιρη διάγνωσή τους –πολύ σημαντική κι αυτή– αλλά η έγκαιρη αντιμετώπισή τους. Και για να γίνει αυτό πρέπει σαν κοινωνία να αρχίσουμε να συζητούμε κάποτε ανοιχτά για τις μαθησιακές δυσκολίες αντί να τις αγνοούμε.

11 Δεκεμβρίου 2010

Είναι τα Μαθηματικά μόνο πράξεις;

Ο Κόνραντ Γούλφραμ προβληματίζεται σχετικά με την εμμονή μας στις πράξεις κατά τη διδασκαλία των μαθηματικών. Μας θυμίζει πως αυτή τη στιγμή χάνουμε περισσότερες ώρες στο πώς γίνεται η διαίρεση -την κάνει και μια αριθμομηχανή- και όχι στο πότε κάνουμε διαίρεση -κάτι που δεν μπορεί να κάνει η αριθμομηχανή. Για να ξεπεραστεί αυτή η δυσκολία προτείνει οι υπολογιστές να αναλάβουν το μέρος των πράξεων και οι μαθητές το υπόλοιπο κομμάτι των μαθηματικών. Φυσικά, δεν αρνείται ότι οι μαθητές πρέπει να αποκτήσουν κάποιες υπολογιστικές δεξιότητες όπως οι πράξεις με τον νου. Απλώς, υποστηρίζει -και συμφωνώ απόλυτα- ότι τα μαθηματικά είναι πολύ ευρύτερα των πράξεων, άρα πρέπει να δοθεί έμφαση σ' αυτό το ευρύτερο κομμάτι.

Στο βίντεο υπάρχουν ελληνικοί υπότιτλοι.

9 Δεκεμβρίου 2010

Οι Νέες Τεχνολογίες πανάκεια για την εκπαίδευση;

Σ’ όλο τον κόσμο αναζητούν τρόπους ενσωμάτωσης των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Οι νέες τεχνολογίες έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας και είναι αναμενόμενο οι σχεδιαστές των αναλυτικών προγραμμάτων να επιχειρούν να μυήσουν τα παιδιά σ’ αυτές. Μέχρι εδώ καλά. Αυτό, όμως, που με προβληματίζει είναι ότι η παιδαγωγική καινοτομία στο μυαλό πολλών έχει αρχίσει να ταυτίζεται με τη χρήση των η/υ.

Αυτό τουλάχιστον συμπεραίνω από τον αυξανόμενο αριθμό συνεδρίων ή διεθνών διαγωνισμών με θέμα τις ΤΠΕ και την εκπαίδευση ή και από την ίδια τη στάση του υπουργείου. Η επιστήμη της Παιδαγωγικής, ωστόσο, έχει σαν στόχο τη μάθηση, κι αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσα από πολλούς τρόπους, πολλοί από τους οποίους δεν περιλαμβάνουν την ψηφιακή τεχνολογία. Μια αναδρομή στο παρελθόν μάς το αποδεικνύει.

Για παράδειγμα, στην αρχαιότητα τα παιδιά μάθαιναν να διαβάζουν σε 4-5 χρόνια. Η Παιδαγωγική κατάφερε να μειώσει τον χρόνο εκμάθησης της ανάγνωσης σε μερικούς μήνες. Για να καταλάβετε τη σημασία αυτής της αλλαγής σκεφτείτε πώς αλλιώς ένα παιδί θα διδασκόταν στην Τρίτη Δημοτικού Ιστορία και Θρησκευτικά, θα έγραφε λογοτεχνικά κείμενα ή θα έλυνε προβλήματα με δεκαδικούς αριθμούς;

Μια άλλη καινοτομία, άσχετη κι αυτή με τους η/υ, είναι η επιτυχία της Annie Sullivan. Κατάφερε να εκπαιδεύσει έναν άνθρωπο, την Helen Keller, που ούτε έβλεπε ούτε άκουγε. Ή σκεφτείτε για μια στιγμή τα επιτεύγματα στο χώρο των μαθησιακών δυσκολιών. Για πρώτη φορά εδώ και χιλιάδες χρόνια καταλάβαμε γιατί συγκεκριμένα παιδιά που είναι ευφυή αποτυγχάνουν στο σχολείο και επιπλέον γνωρίζουμε και πώς να τα βοηθήσουμε.

Οι παραπάνω παρατηρήσεις μου δεν υποδηλώνουν κάποια αποστροφή για την τεχνολογία. Στην πραγματικότητα τη λατρεύω. Η ενσωμάτωση των ψηφιακών μέσων στη σημερινή διδασκαλία δεν είναι αναγκαιότητα. Είναι φυσική κατάληξη. Διαδραστικοί πίνακες, ηλεκτρονικά βιβλία, κινητά, tablet PC, ipad, netbook, notebook και οι επίγονοί τους θα μπουν στα σχολεία χωρίς να μας ρωτήσουν. Δε δίνουν όμως σε κανέναν το δικαίωμα να επιβραβεύει σιωπηρά ή φανερά μόνο τις προσπάθειες που αξιοποιούν τους η/υ. Παιδαγωγικές καινοτομίες έχουμε ανάγκη και όχι ψηφιακές. Τις τελευταίες, εξάλλου, τις κάνουν άλλοι και όχι εμείς.

7 Δεκεμβρίου 2010

Απορίες

Σήμερα έκανα μια επανάληψη στο Πεπτικό Σύστημα -φέτος έχω την Ε΄. Επέλεξα να γίνει μέσω της κατασκευής ενός εννοιολογικού χάρτη. Όλη η δουλειά έγινε παραδοσιακά πάνω σε χαρτί Α4. Φυσικά, θα μπορούσε να έχει γίνει και ψηφιακά. Αλλά δεν έγινε. Πώς να γίνει; Την ίδια ώρα είχε μάθημα η καθηγήτρια της πληροφορικής στο εργαστήριο η/υ.

Ψηφιακό σχολείο...