26 Μαΐου 2008

Βοήθησε και εσύ αν μπορείς

Aντιγραφή από το ιστολόγιο του Νίκου


Ο λόγος που διακόπτω τη σιωπή μου των τελευταίων ημερών ήταν ένα μήνυμα που έλαβα στο προσωπικό μου e mail, το περιεχόμανο του οποίου θα ήθελα να κοινοποιήσω και να μοιραστώ μαζί σας, αφού μια ζωή ζητά μόνο λίγο χρόνο από το χρόνο μας. Η μητέρα του παιδιού είναι φίλη του αποστολέα και με παρακάλεσε να βάλω τη σημερινή εγγραφή.


Γράφει λοιπόν ο αποστολέας:


"Η παλιά συμφοιτήτριά μας και δική μου συνάδελφος και φίλη, Γεωργία, βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Έχει ένα παιδάκι 1 1/12 χρονών(το δεύτερό της) που προσβλήθηκε από λευχαιμία και νοσηλεύεται στο Ιπποκράτειο Θεσ/νίκης από τη Μ.Εβδομάδα κια για 3 μήνες. Το παιδάκι είναι ήδη καλύτερα μετά από κάποιες θεραπείες που του έγιναν, αλλά θα έχει σ'αυτό το διάστημα ανάγκη από αιμοπετάλια τύπου Α. Αυτά μπορεί να τα δώσει κάποιος με ομάδα αίματος Α στο αιματολογικό κέντρο του νοσοκομείου (και μόνο στο νοσοκομείο). Το τηλ. του αιματολογικού είναι 2310892816 στο όνομα Τσιτσιπάς Σωκράτης(το παιδί) του Σωτηρίου(ο πατέρας).


Αν έχετε γνωστούς στη Θεσ/νίκη μπορείτε να τους ενημερώσετε, ώστε να γίνουν δότες."


Προωθήστε κι εσείς από τα ιστολόγιά σας το μήνυμα αυτό. Ας δείξουμε άλλη μια φορά τη δύναμη των blogs!

25 Μαΐου 2008

Λάθη σχολικών βιβλίων

Πιθανότατα γίνομαι βαρετός, καθώς πολλά έχουν γραφτεί για τα καινούρια σχολικά βιβλία, αλλά το συγκεκριμένο λάθος με εκνεύρισε. Αυτό για δύο λόγους. Πρώτον, επειδή θα μπορούσε να ξεφύγει από αρκετά μάτια, καθώς δεν είμαστε υποχρεωμένοι να γνωρίζουμε τα πάντα. Δεύτερον, γιατί καθηλώνει τους μαθητές σε λανθασμένες ερμηνείες φυσικών φαινομένων, καθιστώντας το έργο μας δυσκολότερο.

Ας μπούμε όμως στην ουσία. Στο βιβλίο του μαθητή της γλώσσας της Ε΄ τάξης (τεύχος γ΄, σελίδα 85) αναφέρονται τα εξής: «Όταν όμως σε περίπου πεντακόσια χρόνια από σήμερα η ατμόσφαιρα αραιώσει πάρα πολύ από διάφορους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως η μόλυνση του περιβάλλοντος, τότε οι αχτίδες του ήλιου θα βρουν πέρασμα και θα θερμάνουν υπερβολικά τον Άρη. Κάτι τέτοιο έχει αρχίσει να συμβαίνει στη Γη στον εικοστό πρώτο αιώνα, αλλά ευτυχώς δεν έχει πάρει ακόμα διαστάσεις. Αιτία γι’ αυτό το φαινόμενο, που ονομάζεται «φαινόμενο του θερμοκηπίου», είναι η τρύπα στο όζον της ατμόσφαιρας, που όλο μεγαλώνει».

Κατά τη συγγραφική ομάδα δηλαδή:

α) Το φαινόμενο του θερμοκηπίου συμβαίνει επειδή αραιώνει η ατμόσφαιρα και όχι επειδή συσσωρεύονται τα αέρια του θερμοκηπίου (διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο, για να αναφέρω τα σημαντικότερα).

β) Επιπλέον, το φαινόμενο του θερμοκηπίου οφείλεται στην τρύπα του όζοντος. Το αστείο είναι πως αυτή η αντίληψη αποτελεί μία από τις πρώτες ιδέες των παιδιών που πρέπει να ανατρέψουμε κατά τη διδασκαλία του φαινομένου.

Αν κάποιος αμφισβητεί τις θέσεις μου, άλλωστε δάσκαλος είμαι, τον παραπέμπω στο δεύτερο τόμο του βιβλίου «Διδακτική των Φυσικών Επιστημών» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.

15 Μαΐου 2008

Σχολείο και Λογοτεχνία - μια πονεμένη ιστορία στην Ελλάδα

Κοιτάζοντας το forum της Ελληνικής Πύλης Παιδείας (εδώ για περαιτέρω πληροφορίες) είδα να γίνεται μια συζήτηση με θέμα τα σχολικά ανθολόγια. Κοινή διαπίστωση πως δεν προχωράει άλλο αυτή η κατάσταση. Δεν είναι δυνατό να διδάσκεται η λογοτεχνία μέσα από αποσπάσματα. Τα όποια επιχειρήματα νομίζω πως είναι περιττά. Δεν πιστεύω πως υπάρχει σήμερα εκπαιδευτικός, δάσκαλος ή φιλόλογος, που να του αρέσει αυτή η κατάσταση. Η συζήτηση, ευτυχώς, δεν περιορίστηκε σε μια ατέρμονη διαμαρτυρία μα ακούστηκαν και ποικίλες λύσεις, οι οποίες αναφέρονταν κυρίως στην ενίσχυση των βιβλιοθηκών, σχολικών ή ενδοταξικών.

Προσωπικά φέτος δοκίμασα κάτι άλλο. Χρησιμοποίησα το ανθολόγιο μόνο στα επετειακά μαθήματα. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις το αντικατέστησα με δύο λογοτεχνικά βιβλία, το «Μικρό Πρίγκιπα» και «Το Μεγάλο ταξίδι του Τουρτούρι», τα οποία τα διαβάζαμε και τα σχολιάζαμε μέσα στην τάξη. Οφείλω να ομολογήσω πως οι μαθητές, μαζί και εγώ, ενθουσιάστηκαν. Ήταν μακράν το αγαπημένο τους μάθημα. Τέτοιο ενθουσιασμό δεν είχα παρατηρήσει με τα μαθήματα του ανθολογίου παλιότερα. Μα και όσες φορές αναγκάστηκα να τους ανακοινώσω πως θα κάνουμε ανθολόγιο (υπάρχουν και οι εθνικές εορτές, τι να κάνουμε;) υπήρχε μια δυσφορία από μέρους τους. Συν τοις άλλοις, ήταν η πρώτη φορά που απόλαυσα τη λογοτεχνία είτε σαν μαθητής είτε σαν δάσκαλος. Επιτέλους, ασχολήθηκα με κάτι που είχε αρχή, μέση και τέλος. Προέκυπταν αβίαστα προβληματισμοί και συζητούσαμε για σημαντικά θέματα, όπως η φιλία, η υπερκατανάλωση, ενώ τμήματα του βιβλίου αποτέλεσαν σημεία αναφοράς για την επικοινωνία μου με τα παιδιά.

Δύσκολα θα ασχοληθώ πάλι με το σχολικό ανθολόγιο. Προσωπικά προτείνω και άλλοι δάσκαλοι να το αντικαταστήσουν. Το κόστος των παιδικών βιβλίων δεν είναι υψηλό, οι περισσότερες οικογένειες μπορούν να το αντέξουν, μα και όπου είναι δυσβάστακτο μπορεί να συνδράμει και το σχολείο.

Αντί να περιμένουμε το υπουργείο, ας τους φέρουμε προ τετελεσμένων γεγονότων.

11 Μαΐου 2008

Η ελευθερία του εκπαιδευτικού

Διαβάζοντας κάποιες αναρτήσεις («Κουράζομαι, πλήττω, πιέζομαι, έχω άγχος, βαριέμαι, θυμώνω!», «Εναλλακτικά Σχολεία» συνέχεια, «Εναλλακτικά Σχολεία» αξιολόγηση) στο blog του grigoris, συνειδητοποίησα πόσο ασφυκτικά συγκεντρωτικό είναι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Το ΥΠΕΠΘ έχει καταφέρει να ελέγχει την εκπαίδευση σε απίστευτο βαθμό, συμπιέζοντας πολύ την ελευθερία κινήσεων του εκπαιδευτικού μα και τα περιθώρια της εκπαιδευτικής έρευνας στην Ελλάδα.

Τα σχολεία που παρουσιάζονται στις παραπάνω αναρτήσεις, παρά την αμφισβητούμενη, από πολλούς, παιδαγωγική τους αποτελεσματικότητα (βλέπε Summerhill), αποπνέουν έναν αέρα ελευθερίας. Αντίθετα με μας, που και τα πειραματικά ακόμα τα έχουμε μετατρέψει σε «ιδιωτικής αίγλης» δημόσια σχολεία, οι Γερμανοί παρέχουν περισσότερες επιλογές στους εκπαιδευτικούς τους και γενικά στους Γερμανούς πολίτες. Εδώ δυστυχώς υπάρχει ένα αποπνικτικό πλαίσιο εργασίας, άνωθεν ελεγχόμενο.

Τι θα μπορούσε να γίνει στην Ελλάδα προκειμένου να υπάρξει ένα κλίμα παιδαγωγικής ελευθερίας; Σε πρώτη φάση απαιτείται η επανίδρυση των πειραματικών σχολείων (σχετικά με τα πειραματικά βλέπε και εδώ). Εκεί λόγο οφείλει να έχει το επιβλέπον πανεπιστήμιο και όχι το ΥΠΕΠΘ. Τα πειραματικά πρέπει να είναι πρωτίστως χώρος παιδαγωγικής έρευνας, εργαστήρια γνώσης, τόποι εφαρμογής επιστημονικών θεωριών. Οι μαθητές πρέπει να προέρχονται αναλογικά από όλα τα κοινωνικά στρώματα της πόλης και - γιατί όχι - να υπάρχουν και σχολεία τέτοιου είδους στα χωριά.

Επόμενο βήμα είναι πιθανότατα η καθιέρωση του πολλαπλού βιβλίου. Η επιλογή του εγχειριδίου θα μπορούσε να γίνεται από τον εκπαιδευτικό της τάξης ή το σχολείο, πάντως όχι από το υπουργείο. Τούτο, εκτός των άλλων πλεονεκτημάτων, θα έδινε και μια ώθηση στην παιδαγωγική επιστημονική έρευνα. Το Π.Ι. θα μπορούσε να καθορίζει μόνο τους διδακτικούς στόχους, και όχι να επεμβαίνει ακόμα και στον αριθμό των σελίδων των βιβλίων όπως συμβαίνει τώρα, ενώ διάφορες συγγραφικές ομάδες, που δεν θα επιλέγονται από το υπουργείο, θα αναλάμβαναν τη σύνταξή τους. Η κριτική των εγχειριδίων θα γινόταν αυτόματα αφού, αν δε μας άρεσε, δε θα το επιλέγαμε την καινούρια χρονιά. Ο ανταγωνισμός αυτός θα ωθούσε και τις διάφορες συγγραφικές ομάδες να προχωρούν σε συνεχείς βελτιώσεις. Στην κριτική και στον εποικοδομητικό διάλογο θα μπορούσε να συμβάλει και η σύγχρονη τεχνολογία μέσω των συζητήσεων που ανακύπτουν στο διαδίκτυο.

Το τρίτο και τελικό βήμα πρέπει να είναι η ανάθεση της σύνταξης, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, των αναλυτικών προγραμμάτων στις σχολικές μονάδες. Γιατί πρέπει γι’ αυτό να αποφασίζουν διάφοροι άσχετοι με το επάγγελμά μας και παιδαγωγικώς ακατάρτιστοι, όπως οι υπουργοί, οι υφυπουργοί, οι πρόεδροι του Π.Ι. και όχι εμείς; Αν είναι αυτοί ικανοί, τότε σίγουρα είμαστε και εμείς, μα και αν θαρρούν πως δεν είμαστε, τότε ας μας καταστήσουν.